Ειδική Γλωσσική Διαταραχή (ΕΓΔ)

kidlab.gr_000092

Η Ειδική Γλωσσική Διαταραχή (ΕΓΔ) αποτελεί μια σημαντική διαταραχή της προφορικής γλωσσικής ικανότητας που δε συνοδεύεται από νοητική υστέρηση, εμφανή νευρολογική βλάβη ή διαταραχή ακοής. Τα παιδιά με ΕΓΔ αντιμετωπίζουν μια μεγάλη ποικιλία προβλημάτων τόσο σε γλωσσικό όσο και σε γνωστικό επίπεδο. Η ΕΓΔ είναι παρούσα από τη γέννηση και δεν προκαλείται σε ηλικία δύο ή τριών ετών ως αποτέλεσμα κάποιας ασθένειας  ή κάπου ψυχολογικού τραύματος (Leonard, 2000).

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά των παιδιών με ΕΓΔ είναι η καθυστέρηση στα στάδια ανάπτυξης του λόγου.  Τα παιδιά με ΕΓΔ αργούν στην κατάκτηση των πρώτων λέξεων. Μια πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι  η μέση ηλικία κατάκτησης των πρώτων λέξεων για τα παιδιά με τη συγκεκριμένη διαταραχή είναι οι 23 μήνες, ενώ για τα φυσιολογικά αναπτυσσόμενα παιδιά είναι οι 11 μήνες. Παρομοίως, οι πρώτοι συνδυασμοί λέξεων σε  παιδιά με ΕΓΔ  εμφανίζονται περίπου σε ηλικία 37 μηνών, ενώ σε φυσιολογικά παιδιά σε ηλικία 17 μηνών (Trauner & συν. 1995).

Η οργάνωση του λόγου είναι ανεπαρκής τόσο σε γραμματικό όσο και σε συντακτικό επίπεδο. Η συντακτική δομή που χρησιμοποιούν τα παιδιά με ΕΓΔ είναι απλοποιημένη.  Χρησιμοποιούν απλές προτάσεις, οι οποίες μπορεί να είναι και συντακτικά λανθασμένες. Παραλείπουν συνδέσμους, αόριστες αντωνυμίες, ενώ στον αυθόρμητο λόγο τους χρησιμοποιούν τις κύριες συντακτικές κατηγορίες (υποκείμενο, ρήμα, αντικείμενο) (Leonard, 2000). Στον τομέα της γραμματικής μορφολογίας παρουσιάζουν προβλήματα που σχετίζονται  με τη χρήση  των άρθρων, τον πληθυντικό των ουσιαστικών, τις αντωνυμίες, την κατάληξη του αόριστου.  Τα προβλήματα αυτά μπορεί να είναι από παραλείψεις, μέχρι αντικαταστάσεις ή λανθασμένη χρήση των παραπάνω (Bliss, 1989).

Τα παιδιά με ΕΓΔ παρουσιάζουν προβλήματα στην άρθρωση και στη φωνολογία. Αρκετά παιδιά δυσκολεύονται στην παραγωγή ενός ήχου ή μιας ομάδας ήχων, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η καταληπτότητα της ομιλίας. Επιπλέον, το φωνολογικό σύστημα των παιδιών  αυτών μπορεί να είναι ανοργάνωτο και να χρησιμοποιούν στην ομιλία τις φωνολογικές διεργασίες, όπως  αντικατάσταση ενός φωνήματος με κάποιο άλλο,  αντιμεταθέσεις συλλαβών σε μια λέξη, παραλείψεις συλλαβών,  συγχύσεις ήχων σε μια λέξη.

Όσον αφορά το περιεχόμενο, τα παιδιά με ΕΓΔ χρησιμοποιούν λιγότερες ιδέες και έννοιες,  έχουν φτωχό και ανακριβές λεξιλόγιο. Έχουν δυσκολία με την εκμάθηση καινούργιων λέξεων και ο λόγος τους χαρακτηρίζεται  από προβλήματα εύρεσης και ανάκλησης ή γνώσης  μίας λέξης και από αντικαταστάσεις λέξεων.

Η κατανόηση του λόγου στα παιδιά με ΕΓΔ είναι καλύτερη από την έκφραση. Σε γενικές γραμμές αντιλαμβάνονται το λόγο, αλλά χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να επεξεργαστούν μια πληροφορία. Δυσκολεύονται περισσότερα στην κατανόηση σύνθετων εντολών, μεγάλων σε μήκος προτάσεων, αφηρημένων εννοιών και χώρο-χρονικών εννοιών.

Τα παιδιά με ΕΓΔ φαίνεται ότι παρουσιάζουν κάποιους περιορισμούς και στον τομέα της πραγματολογίας, που αφορά τις επικοινωνιακές χρήσεις της γλώσσας. Έχει βρεθεί ότι  τα παιδιά με ΕΓΔ όσον αφορά στις πράξεις του λόγου (ευχαριστία, προειδοποίηση, άρνηση, έκφραση συγχαρητήριων, ερώτηση κλπ) έχουν μειωμένες επιδώσεις . Ακόμη, τα παιδιά με ΕΓΔ σε αρκετές περιπτώσεις δίνουν απαντήσεις σε ερωτήσεις οι οποίες είναι συνήθως εκτός θέματος, δημιουργώντας έτσι προβλήματα στη φυσιολογική επικοινωνιακή τους σχέση με τους γύρω τους.  Επίσης, τα παιδιά με ΕΓΔ ξεκινούν συνομιλίες πιο εύκολα με συνομηλίκους παρά με ενηλίκους και καταφέρνουν καλύτερα όταν έχουν να μιλήσουν σε έναν παρά σε πολλούς συνομιλητές, ενώ παράλληλα τα καταφέρνουν καλύτερα όταν έχουν να μιλήσουν σε ένα παρά σε πολλούς συνομιλητές (Fey & Leonard, 1984).

Βιβλιογραφία:

Bliss, L. (1989). Selected Syntactic Usage of  Language-Impaired Children. Journal of Communication Disorders, 22 pp. 227-289.
Fay, M and Leonard L. (1984) Partner age as a Variable in Conversational Performance of Specifically Language-Impaired Children. Journal of  Speech and Hearing Research, 27, pp.413-423.
Leonard, L.B. (2000). Children with Specific Language Impairment, Cambridge: MIT Press.
Trauner, D., Wulfeck, B., Tallal, P., and Hesselink, J. (1995). Neurologic and MRI Profiles of Language Impaired Children. Technical Report CND-9513, Center for Research in Language, University of California at San Diego.

 

Ελμίρα Μεχραλίεβα