Πώς επηρεάζουν τα προβλήματα στον λόγο τη γραφή και την ανάγνωση

kidlab.gr_000167

Σύμφωνα με το μοντέλο Bloom and Lahey (1978) η γλώσσα είναι ένα σύνθετο σύστημα γνώσεων οι οποίες σχετίζονται με το γλωσσικό περιεχόμενο (νοήματα των λέξεων), γλωσσική μορφή (φωνολογία, μορφολογία, συντακτικό ) και τη χρήση της γλώσσας (κοινωνικό-γλωσσική κανόνες). Όταν το σύστημα αυτό λειτουργεί σωστά, μπορούμε άνετα να επικοινωνήσουμε. Αλλά υπάρχουν κάποια παιδιά για τα οποία αυτό το σύστημα δεν λειτουργεί σωστά, και σε αυτές τις περιπτώσεις εμφανίζονται γλωσσικές διαταραχές.

Ο όρος ”εξελικτικές γλωσσικές διαταραχές” αναφέρεται σε προβλήματα που σχετίζονται με την ανάπτυξη της γλώσσας. Υπάρχουν παιδιά που σε σχέση με την ηλικία τους όταν μιλάνε δεν έχουν πλούσιο λεξιλόγιο ή/και δεν συντάσσουν σωστά ή/και κάνουν γραμματικά ή μορφολογικά λάθη ή/και σαν ακροατές δεν κατανοούν έννοιες, λεξιλόγιο, συντακτικές δομές, γραμματικά-μορφολογικά στοιχεία.

Σύγχρονες έρευνες έδειξαν πως παιδιά με διαρκή προβλήματα λόγου είναι σε ιδιαίτερο κίνδυνο στο να παρουσιάζουν προβλήματα στην γραφή και ανάγνωση (Bird, Bishop, Freeman, 1995).

Σχετικές με τη δυσλεξία δυσκολίες είναι πιθανό να παρουσιαστούν όταν η γλωσσική διαταραχή είναι πιο συγκεκριμένη και επίμονη παρά όταν είναι μια γενική καθυστέρηση λόγου ή δυσκολία στην άρθρωση (Dodd et al., 1995).

Κάποιες φορές φαίνεται πως κάποιο πρόβλημα μπορεί να έχει λυθεί όσον αφορά τον λόγο, αλλά το βαθύτερο φωνολογικό πρόβλημα παραμένει και έχει ως συνέπεια πρόβλημα στην ανάπτυξη της γραφής και της ανάγνωσης. Αυτό μπορεί να δηλώνει λάθη όπως: μπέρδεμα φωνολογικά συγγενικούς ήχους (θ-φ, δ-β), απλοποιήσεις συμπλεγμάτων, αντιμεταθέσεις φωνημάτων.

Τα παιδιά δυσκολεύονται να αποκτήσουν τον μηχανισμό της σύνθεσης δυο γραμμάτων σε συλλαβή και έτσι δεν μπορούν να διαβάσουν τις συλλαβές με άνεση σωστά.

Μερικές φορές όταν διαβάζουν τα κείμενα, δεν κατανοούν πολύ καλά το περιεχόμενο λόγω φτωχού λεξιλογίου.

Ο γραφικός χαρακτήρας είναι μια δεξιότητα που μπορεί να είναι προβληματική σε παιδιά με διαταραχές λόγου και μαθησιακές δυσκολίες εξαιτίας σχετικών οπτικό-κινητικών δυσκολιών (Taylor, 1996).

Ο γραπτός λόγος στις εκθέσεις είναι συχνά ασαφής, φτωχός, με συντακτικά ή και σημασιολογικά λάθη.

Προκειμένου να μην εμφανιστούν οι παραπάνω δυσκολίες στον γραπτό λόγο και στην ανάγνωση, ηλογοθεραπευτική παρέμβαση στα παιδιά με εξελικτική γλωσσική διαταραχή πρέπει να είναι έγκαιρη. Το θεραπευτικό πρόγραμμά πρέπει να είναι προσαρμοσμένο στις ανάγκες του κάθε παιδί. Η θεραπευτική παρέμβαση έχει ως κύριο στόχο την αποκατάσταση των διαταραχών του λόγου. Η διάγνωση και η αποκατάσταση των διαταραχών λόγου και ομιλίας στα παιδιά (πριν την είσοδό τους στο δημοτικό σχολείο) είναι καθοριστικής σημασίας για την σχολική ετοιμότητα του παιδιού.

Ελμίρα Μεχραλίεβα