Πώς μπορώ να μάθω στο παιδί μου να πηγαίνει μόνο του στην τουαλέτα;

kidlab.gr_000122

Η ανεξαρτητοποίηση στην τουαλέτα αποτελεί ορόσημο στην αυτοφροντίδα του παιδιού. Η εκπαίδευση αρχίζει όταν το παιδί είναι σωματικά και ψυχολογικά έτοιμο. Οι γονείς πρέπει να είναι έτοιμοι ν’ αφιερώσουν χρόνο, υπομονή και προσπάθεια για την κατάκτηση του ελέγχου των σφικτήρων αλλά και για την επίτευξη ενός ικανοποιητικού επιπέδου λειτουργικότητας.

Αρχικά θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι: ο έλεγχος των σφικτήρων επιτυγχάνεται πριν τον έλεγχο της κύστης και κατακτάται στα κορίτσια νωρίτερα από τα αγόρια (Shepherd et al 1996) ενώ ο χρόνος εκπαίδευσης που απαιτείται διαφέρει από παιδί σε παιδί.

Η λειτουργικότητα στην τουαλέτα περιλαμβάνει: την απόδυση και ένδυση των ρούχων, την υγιεινή φροντίδα των συγκεκριμένων περιοχών και την υγιεινή των άνω άκρων.

Παρακάτω αναφέρονται τα τυπικά στάδια ανάπτυξης (Shepherd et al 1996, Coley & Pocter 1989) όσον αφορά τον έλεγχο των σφικτήρων και την κατάκτηση της τουαλέτας:

10  μηνών - Το παιδί υποδηλώνει με τις αντιδράσεις του ότι έχει βραχεί ή λερωθεί
12 μηνών – Η αφόδευση εκδηλώνεται σε τακτικές ώρες
15 μηνών -Το παιδί κάθεται στην λεκάνη, όταν τοποθετηθεί και εποπτεύεται από τον γονιό
18 –21 μηνών – Επιτυγχάνεται η ομαλότητα στην ούρηση
22 μηνών – Το παιδί ειδοποιεί όταν χρειάζεται να πάει στην τουαλέτα
24 μηνών – Ελέγχονται πλέον οι σφιγκτήρες κατά την διάρκεια της μέρας με ενδεχόμενα «ατυχήματα». Το παιδί χρειάζεται συχνές υπενθυμίσεις για να πηγαίνει στην τουαλέτα.
30 μηνών – Το παιδί πηγαίνει στην τουαλέτα, αλλά ζητά βοήθεια
34 μηνών - Πηγαίνει τελείως ανεξάρτητο στην τουαλέτα, αν είναι απλά ντυμένο.

Οι αρχές που διέπουν την εκπαίδευση απόκτησης ελέγχου των σφικτήρων περιέχουν:

-Την αρχική εξοικείωση του παιδιού με το χώρο και τα αντικείμενα.
-Την ενημέρωση του παιδιού σ’ ότι αφορά τη διαδικασία αλλά και τις προσδοκίες του γονιού.
-Την τοποθέτηση του στην λεκάνη σε τακτά χρονικά διαστήματα, όχι περισσότερο των δύο ωρών και για τον καθορισμένο χρόνο των 15 λεπτών.
-Τη διατήρηση σταθερής συμπεριφοράς από κάθε ενήλικα, ο οποίος φροντίζει το παιδί.
-Την ενσωμάτωση των αρχών τροποποίησης της συμπεριφοράς με την παροχή θετικής ενίσχυσης για κάθε επιτυχή προσπάθεια.

Τα βήματα, τέλος, που ακολουθούνται κατά την παραμονή στην τουαλέτα προκειμένου να θεωρηθεί ότι ένα παιδί έχει κατακτήσει την τουαλέτα είναι:

1. Μπαίνει στο μπάνιο.
2. Κατεβάζει τα ρούχα.
3. Κάθεται στην λεκάνη.
4. Παίρνει το χαρτί και σκουπίζεται.
5. Σηκώνεται.
6. Ρίχνει το χαρτί στο καλάθι.
7. Σηκώνει τα ρούχα του.
8. Πατάει το καζανάκι.
9. Φροντίζει την υγιεινή των χεριών.

Το πρόγραμμα εκπαίδευσης εφαρμόζεται αφού πρώτα έχουν καταγραφεί τα ιδιαίτερα προβλήματα κάθε παιδιού ενώ τυχόν προβλήματα που πιθανόν να προκύψουν είναι δυνατόν να επιλυθούν από τους έμπειρους χειρισμούς του εργοθεραπευτή πάντα σε συνεργασία με το γονιό.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.
Coley,I., Procter, S. (1989). Self- maintenance activities. In P. Pratt & A. Allen (eds) Occupatianal Therapy For Children, St. Louis : Mosby
Μ. Σηφάκη, (1998) Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής, ΤΕΙ Αθήνας, ΣΕΥΠ Τμήμα Εργοθεραπείας, Σημειώσεις
Shepherd, J. Procter, S., Coley I. L. (1996) Self – Care and Adaptations for Independent Living. In J. Case – Smith, A. Allen, P. Pratt (eds) Occupational Therapy For Children, 3rd edition. St. Louis : Mosby Jane Case-Smith, Anne S. Allen, Pat Nuse Pratt, Occupational Therapy For Children,3rd edition, St. Louis : Mosby

Αχιλλέας Δράκος