Οι προσδοκίες των γονιών

kidlab.gr_000102

Όλοι οι γονείς έχουν όνειρα για τα παιδιά τους. Και τις περισσότερες, αν όχι όλες, τις φορές οι γονείς περιμένουν να εκπληρωθούν αυτά τα όνειρά τους. Αυτές είναι και οι προσδοκίες των γονιών.
Οι προσδοκίες αφορούν δύο μεγάλες κατηγορίες: την προσωπικότητα και τα επιτεύγματα. Από τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ακόμα, οι περισσότεροι γονείς αναπτύσσουν συγκεκριμένες προσδοκίες για το παιδί τους. Αυτές οι προσδοκίες των γονιών που παρουσιάζονται τόσο νωρίς δεν αποτελούν κάτι αρνητικό αλλά κάτι εντελώς φυσιολογικό

Οι προσδοκίες των γονιών για τα παιδιά τους θεωρείται από τους ίδιους πως θα τα ωθήσουν και θα τους δώσουν κίνητρο για επιτυχία, ενώ ακόμα θα τα βοηθήσουν στη δημιουργία μια θετικής αυτοεικόνας, καθώς και στην καλλιέργεια ενός συναισθήματος αυτοπεποίθησης και σιγουριάς. Είναι όμως, πάντα έτσι; Λειτουργούν πάντα οι προσδοκίες των γονιών για τα παιδιά τους με αυτόν τον τρόπο;

Οι προσδοκίες προκειμένου να είναι θετικές για τα παιδιά, χρειάζεται να είναι καταρχάς ρεαλιστικές, εννοώντας πως πρέπει να βασίζονται στις ικανότητες, τις κλίσεις και τα ταλέντα του κάθε παιδιού ξεχωριστά. Βασική δουλειά λοιπόν, είναι για τους γονείς το να αναγνωρίσουν πρώτα τις ικανότητες του παιδιού και τα ιδιαίτερα ταλέντα και ενδιαφέροντά του, και στη συνέχεια να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον που θα προωθεί τις ικανότητες αυτές. Η ανάπτυξη ρεαλιστικών προσδοκιών που βασίζονται στις δυνάμεις του παιδιού θα βοηθήσει στη δημιουργία αυτοπεποίθησης στο παιδί, που είναι απαραίτητη για τις μελλοντικές του επιτυχίες. Εάν από την άλλη μεριά, οι προσδοκίες των γονιών δεν είναι ρεαλιστικές, είναι πολύ υψηλές και όχι αντίστοιχες με το επίπεδο στο οποίο βρίσκεται το παιδί, ενδέχεται να οδηγήσουν στο αντίθετο από το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Αντί για τη δημιουργία αυτοπεποίθησης, μπορεί να οδηγήσουν το παιδί στο αίσθημα φόβου να ρισκάρει και να δοκιμάζει τα όριά του, στον φόβο δηλαδή της αποτυχίας, καθώς και στο συναίσθημα ότι αποτελεί πηγή απογοήτευσης για τους γονείς του όταν δεν τα καταφέρνει, κάτι που έχει καταστροφικές συνέπειες για το μέλλον του. Το κλειδί εδώ είναι το μέτρο, η ισορροπία. Οι γονείς είναι σημαντικό να μην αγνοούν σημάδια που πάντα δίνει ένα παιδί, άμεσα ή έμμεσα, όταν νιώθει πιεσμένο. Τα παιδιά χρειάζονται πάντα θετική υποστήριξη και ενθάρρυνση.

Οι γονείς τείνουν λοιπόν, να συνδέουν συχνά την προσωπική τους αξία με την αξία των παιδιών τους, όπως και να καθρεφτίζουν επιθυμίες στα παιδιά τους που οι ίδιοι δεν μπόρεσαν να εκπληρώσουν. Τα προβλήματα προκύπτουν όταν τα επιτεύγματα των παιδιών γίνονται μέτρο για την αξία των γονιών και ο γονιός ταυτίζεται άμεσα με το παιδί. Σύνηθες αποτέλεσμα είναι η δημιουργία θυμού στον ψυχισμό του παιδιού, ως συνέπεια της έντονης πίεσης για επιτυχία.

Οι προσδοκίες των γονιών για τα παιδιά τους είναι ωστόσο επιθυμητές και αναμενόμενες, καθώς όταν είναι ρεαλιστικές οδηγούν το παιδί ως ένας μοχλός κινητοποίησης. Απαραίτητη προϋπόθεση για την κινητοποίηση του παιδιού είναι πάντα η αποδοχή του για αυτό που είναι, η αποδοχή του σαν ξεχωριστό άτομο από τον γονιό. Τελικός στόχος είναι η επίτευξη του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος για τον εαυτό του, δηλαδή να πετύχει ότι καλύτερο για το ίδιο, και όχι η επίτευξη του να είναι το καλύτερο από όλα.

Γεωργία Πατρινού